ZZP w Holandii. Czy od 2027 roku będzie minimalna stawka godzinowa?

Czym jest ustawa VBAR?

Nowe przepisy są częścią projektu ustawy VBAR, czyli Wet Verduidelijking Beoordeling Arbeidsrelaties en Rechtsvermoeden. Celem ustawy jest przede wszystkim: ograniczenie tzw. "schijnzelfstandigheid" (fałszywego samozatrudnienia), lepsze rozróżnienie pomiędzy prawdziwym przedsiębiorcą a pracownikiem etatowym oraz ochrona osób pracujących za bardzo niskie stawki jako ZZP.

Projekt ustawy został złożony w Tweede Kamer w 2025 roku i nadal znajduje się w procesie legislacyjnym.

Skąd wzięła się kwota 38–39 euro za godzinę?

Największe emocje budzi planowany próg godzinowy dla ZZP. Początkowo w projekcie ustawy pojawiała się kwota około 36 euro za godzinę. Obecnie, po uwzględnieniu wzrostu płacy minimalnej i indeksacji, mówi się już o około 38 euro, a nawet 39 euro za godzinę od 2027 roku.

Warto jednak podkreślić bardzo ważną rzecz: To NIE jest klasyczna minimalna stawka dla ZZP. Wbrew temu, co pojawia się w mediach społecznościowych, holenderski rząd nie planuje całkowitego zakazu pracy poniżej określonej stawki. Nowe przepisy mają wprowadzić tzw. "rechtsvermoeden van werknemerschap" czyli domniemanie stosunku pracy.

Oznacza to, że jeśli osoba pracująca jako ZZP wykonuje zlecenia za bardzo niską stawkę, będzie mogła łatwiej dochodzić przed sądem uznania jej za pracownika etatowego. W takiej sytuacji ciężar udowodnienia, że dana osoba rzeczywiście jest niezależnym przedsiębiorcą, spadnie na zleceniodawcę.

Co to oznacza w praktyce?

Jeżeli ZZP pracuje za stawkę poniżej progu, wykonuje pracę pod kierownictwem klienta, nie ponosi realnego ryzyka przedsiębiorcy, pracuje głównie dla jednego zleceniodawcy, korzysta ze sprzętu klienta lub wykonuje obowiązki podobne do pracowników etatowych, to istnieje większe ryzyko, że urząd skarbowy lub sąd uzna taką współpracę za ukryty stosunek pracy.

W praktyce może to oznaczać obowiązek zapłaty składek i podatków przez zleceniodawcę, roszczenia o urlopy, prawo do wynagrodzenia chorobowego, ochronę przed zwolnieniem, problemy podczas kontroli Belastingdienst.

Czy ZZP nadal będzie mógł pracować poniżej 38 euro?

Tak. I to jest bardzo istotne. Holenderski parlament oraz organizacje przedsiębiorców wielokrotnie podkreślały, że nowe przepisy nie oznaczają zakazu pracy poniżej tej kwoty. Próg 38-39 euro ma być jedynie sygnałem ostrzegawczym, że dana współpraca może przypominać etat. Jeżeli jednak przedsiębiorca: posiada kilku klientów, sam organizuje swoją pracę, wystawia własne faktury, inwestuje w działalność, reklamuje swoje usługi, ponosi ryzyko przedsiębiorcy, to nawet niższa stawka nie musi oznaczać problemów.

Dlaczego Holandia chce wprowadzić nowe przepisy?

Od kilku lat holenderski rząd walczy z problemem „schijnzelfstandigheid”. Dotyczy to szczególnie branż takich jak budownictwo, transport, logistyka, opieka, gastronomia, magazyny, delivery i platformy internetowe. W wielu przypadkach firmy zatrudniały osoby jako ZZP, mimo że w praktyce wykonywały one pracę identyczną jak pracownicy etatowi. Według rządu prowadzi to do nierównej konkurencji, omijania składek, niższej ochrony pracowników, nadużyć na rynku pracy.

Co z Wet DBA i kontrolami Belastingdienst?

Nowe przepisy są również związane z powrotem kontroli dotyczących Wet DBA. Od 2025 roku Belastingdienst ponownie intensywniej kontroluje relacje pomiędzy ZZP a zleceniodawcami. Szczególną uwagę zwraca się na sytuacje, w których przedsiębiorca pracuje praktycznie wyłącznie dla jednej firmy, wykonuje pracę pod nadzorem, nie działa jak niezależny przedsiębiorca. Nowe regulacje mają ułatwić ocenę takich przypadków.

Czy przepisy już obowiązują?

Nie. Na maj 2026 roku ustawa nadal znajduje się w procesie legislacyjnym. Część zapisów projektu była mocno krytykowana przez organizacje przedsiębiorców oraz ekspertów rynku pracy. Rząd zapowiedział już, że niektóre elementy ustawy VBAR mogą zostać zmienione lub nawet usunięte. Jednocześnie wiele wskazuje na to, że przepisy dotyczące domniemania stosunku pracy przy niskiej stawce zostaną utrzymane. Tweede Kamer poparła już ten kierunek zmian. Od kiedy zmiany mogą wejść w życie? Obecnie najczęściej wskazywany termin to 1 stycznia 2027 roku. Nie można jednak wykluczyć dalszych zmian lub opóźnień.

Co powinni zrobić polscy przedsiębiorcy?

Polscy ZZP w Holandii nie powinni wpadać w panikę, ale zdecydowanie warto przygotować się na nadchodzące zmiany. Najważniejsze kwestie to: posiadanie kilku klientów, unikanie pracy wyłącznie dla jednej firmy, podpisywanie profesjonalnych umów, samodzielna organizacja pracy, budowanie własnej marki i strony internetowej, posiadanie własnych narzędzi i materiałów, dokumentowanie niezależności przedsiębiorcy. Im bardziej działalność przypomina prawdziwy biznes, tym mniejsze ryzyko problemów podczas kontroli.

Podsumowanie

Nowe przepisy dotyczące ZZP w Holandii mogą znacząco wpłynąć na rynek pracy od 2027 roku. Wbrew wielu doniesieniom nie chodzi jednak o bezwzględny zakaz pracy poniżej 38–39 euro za godzinę. Planowane regulacje mają przede wszystkim ułatwić walkę z fałszywym samozatrudnieniem oraz zwiększyć ochronę osób pracujących za bardzo niskie stawki. Dla polskich przedsiębiorców najważniejsze będzie wykazanie, że prowadzą rzeczywistą działalność gospodarczą, a nie ukryty etat.